هر سال، جوانان زیادی با یک رؤیا خانه و خانواده خود را ترک میکنند؛ رؤیای پیدا کردن کار، ساختن آینده و رسیدن به زندگی بهتر. اما برای شماری از آنان، این مسیر به جای آغاز یک زندگی تازه، به آخرین سفر زندگیشان تبدیل میشود.
نبود فرصتهای کاری، مشکلات اقتصادی و کاهش امید به آینده، بسیاری از جوانان را وادار کرده است تا خطرهای مسیر مهاجرت را بپذیرند؛ مسیری که گاهی خانوادهها را با داغ از دست دادن عزیزانشان تنها میگذارد.
ذاکر، ۲۴ ساله دانشجوی ولایت پروان، میگوید مشکلات اقتصادی، مسئولیت تأمین هزینههای خانواده و نبود فرصتهای کاری، از عوامل اصلی تصمیم جوانان برای مهاجرت است.
او میگوید: «بعد از تحصیل تلاش کردم در رشته خود تجربه کاری پیدا کنم و حتی حاضر بودم بدون دریافت معاش کارآموزی کنم، اما چنین فرصتی برایم فراهم نشد.»
ذاکر میافزاید: «امروز بازار کار تنها به مدرک تحصیلی نیاز ندارد، بلکه مهارت و تجربه نیز اهمیت دارد؛ اما نبود زمینه کاری، بسیاری از جوانان را با مشکل روبهرو کرده است.»
عدنان، ۲۲ ساله و دانشجوی ولایت ننگرهار، نیز میگوید نبود کار، مشکلات اقتصادی و فشارهای روانی باعث شده است جوانان مهاجرت را انتخاب کنند.
او میگوید: «اگر فرصت شغلی مناسب وجود داشته باشد و بتوانیم زندگی خود را بسازیم، هیچ جوانی دوست ندارد خانواده خود را ترک کند و راه مهاجرت را انتخاب کند.»
بر اساس گزارشهای سازمان بینالمللی مهاجرت (IOM)، در سالهای اخیر میلیونها شهروند افغانستان به دلیل مشکلات اقتصادی، فقر و ناامنی کشور را ترک کردهاند. بخش بزرگی از آنان به کشورهای همسایه رفتهاند و شماری نیز مسیرهای دشوار مهاجرت به اروپا را انتخاب کردهاند.
اما این مسیر همیشه به مقصد ختم نمیشود. برخی خانوادهها، به جای استقبال از عزیزانشان، با خبر مرگ آنان در مسیر مهاجرت روبهرو شدهاند.
یکی از اعضای خانواده قربانیان میگوید: «او برای ساختن آینده بهتر و کمک به خانواده راهی مهاجرت شده بود، اما هیچوقت فکر نمیکردیم این سفر به پایان زندگی او تبدیل شود.»
او میافزاید: «وقتی خبر مرگش را شنیدیم، باورش برای ما بسیار دشوار بود و هنوز جای خالی او را احساس میکنیم.»
در همین حال عبدالباسط انصار، جامعهشناس، میگوید افزایش مهاجرت جوانان نتیجه مجموعهای از عوامل اقتصادی، اجتماعی و روانی است.
او میگوید: «وقتی یک جوان پس از سالها تحصیل فرصت کار و رشد پیدا نمیکند، احساس ناامیدی در او افزایش مییابد و مهاجرت را راهی برای تغییر وضعیت زندگی خود میبیند.»
به گفته او، ایجاد فرصتهای کاری، توجه به مهارتآموزی و فراهم کردن زمینه رشد جوانان، از راههای کاهش مهاجرت است.
در پایان، آنچه در این گزارش بررسی شد، نشان میدهد که پشت هر تصمیم مهاجرت، داستان یک جوان و یک خانواده نهفته است؛ داستانی که گاهی با امید آغاز میشود، اما با درد پایان مییابد ای در حالیست که در اواخر سرطان ۱۴۰۵، ۱۹ جوان افغان در مسیر مهاجرت در دشت مارگو و ولسوالی چهاربرجک ولایت نیمروز، به دلیل خرابی موتر، طوفان شن، گرمای شدید بیابان و تشنگی جان باختند. تا اکنون جسد ۵ تن از آنان پیدا و به خاک سپرده شده و سرنوشت ۱۴ جوان دیگر همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد.
و تا زمانی که زمینه کار و امید به آینده برای جوانان فراهم نشود، شمار زیادی همچنان خطرهای این مسیر را به امید یک زندگی بهتر خواهند پذیرفت.
عظیمی/ سیتی نیوز
