هوش مصنوعی در سالهای اخیر به یکی از فناوریهای پرکاربرد در جهان تبدیل شده و استفاده از آن در بخشهای آموزش، اشتغال و زندگی روزمره بهسرعت در حال گسترش است. بسیاری از جوانان از ابزارهای هوش مصنوعی برای انجام تحقیقات، یادگیری، تولید محتوا و انجام وظایف کاری استفاده میکنند. با این حال، شماری از استادان و کارشناسان معتقدند که این فناوری، در کنار فرصتها، چالشهایی نیز به همراه دارد.
عبدالحکیم، یکی از استادان فعال ولایت سمنگان، هوش مصنوعی را ابزاری برای افزایش تواناییها و مهارتهای جوانان میداند. او باور دارد که این فناوری میتواند کیفیت آموزش را بهبود ببخشد و زمینه ورود جوانان به بازار کار آینده را فراهم کند.
او میگوید: «هوش مصنوعی آموزش را شخصیسازی میکند. سیستمهای هوشمند نقاط ضعف دانشجو را شناسایی کرده و محتوای اختصاصی تولید میکنند. این ابزارها سرعت یادگیری را چند برابر میکنند و دسترسی به دانش جهانی را برای همه آسانتر میسازند. در حوزه کار نیز هوش مصنوعی کارهای تکراری را حذف میکند و به جوانان فرصت میدهد روی خلاقیت، حل مسائل پیچیده و مهارتهای جدید تمرکز کنند. جوانانی که کار با هوش مصنوعی را بلد باشند، نیروی کار برتر آینده خواهند بود.»
در مقابل، نجمالدین، یکی از مدیران مکاتب ولایت میدان وردک، نسبت به استفاده نادرست از هوش مصنوعی هشدار میدهد و معتقد است وابستگی بیش از حد به این فناوری میتواند بر رشد فکری و آینده شغلی جوانان تأثیر منفی بگذارد.
به باور او: «وابستگی شدید به ابزارهایی مانند ChatGPT، تفکر انتقادی، مهارت حل مسئله و خلاقیت را در جوانان کاهش میدهد. همچنین تقلب علمی و سرقت ادبی را افزایش میدهد و با گسترش هوش مصنوعی، برخی مشاغل ابتدایی که فرصت ورود جوانان به بازار کار هستند، از بین میروند و این موضوع میتواند بیکاری و نابرابری اقتصادی را افزایش دهد.»
در همین حال، شماری از جوانان دیدگاههای متفاوتی درباره استفاده از هوش مصنوعی دارند.
ندیم احمدی، باشنده ناحیه پنجم کابل، میگوید خودش بهندرت از هوش مصنوعی استفاده میکند و ترجیح میدهد مطالب را با تحقیق و تحلیل شخصی دنبال کند.
هم چنین می افزاید : «به نظر من، استفاده بیش از حد از هوش مصنوعی باعث کاهش تفکر انتقادی، خلاقیت و توانایی حل مسئله میشود، زیرا افراد به جای یادگیری عمیق، به پاسخهای آماده تکیه میکنند. هرچند این فناوری فرصتهای جدیدی ایجاد میکند، اما ممکن است برخی مشاغل، بهویژه کارهای تکراری و اداری، را از بین ببرد و کسانی که مهارتهای خود را بهروز نکنند، با خطر بیکاری روبهرو شوند.»
در سوی دیگر، نجیبالله فیضی، باشنده ناحیه هشتم کابل، استفاده درست از هوش مصنوعی را فرصتی برای افزایش مهارتها و آمادگی برای آینده میداند.
به گفته او : «اگر از هوش مصنوعی بهدرستی استفاده شود، باعث افزایش مهارتها میشود. من از آن برای یادگیری، تحقیق و گرفتن ایده استفاده میکنم، اما تلاش میکنم خودم نیز فکر و تحلیل کنم تا به آن وابسته نشوم. به نظر من، هوش مصنوعی در کنار حذف برخی مشاغل تکراری، فرصتهای شغلی جدیدی در زمینه فناوری، برنامهنویسی، تولید محتوا و مدیریت هوش مصنوعی ایجاد میکند و افرادی که مهارتهای خود را بهروز نگه دارند، میتوانند از این فرصتها بهرهمند شوند.»
با وجود تلاشها، امکان دریافت دیدگاه یک کارشناس مستقل برای این گزارش فراهم نشد. با این حال، بررسی دیدگاههای مطرحشده نشان میدهد که هوش مصنوعی نه یک تهدید مطلق است و نه یک فرصت بدون چالش.
این فناوری میتواند کیفیت آموزش را افزایش دهد، دسترسی جوانان به منابع علمی را آسانتر کند و زمینه ایجاد مشاغل جدید را فراهم سازد. در مقابل، استفاده نادرست و وابستگی بیش از حد به آن ممکن است موجب کاهش تفکر انتقادی، افزایش تقلب علمی و از بین رفتن برخی فرصتهای شغلی شود.
در نهایت، آینده جوانان بیش از هر چیز به سواد هوش مصنوعی وابسته است؛ یعنی توانایی استفاده آگاهانه، مسئولانه و خلاقانه از این فناوری. اگر نظام آموزشی بر تقویت مهارتهایی مانند تفکر انتقادی، خلاقیت و حل مسئله تمرکز کند و جوانان نیز مهارتهای خود را متناسب با نیازهای جدید بازار کار توسعه دهند، هوش مصنوعی میتواند به ابزاری برای پیشرفت، نوآوری و توسعه تبدیل شود.
مومند زاده: سیتی نیوز
