در سال ۱۹۸۴، در یکی از اردوگاههای مهاجران افغان در پاکستان، عکاس امریکایی، استیو مککری تصویری از یک دختر نوجوان افغان ثبت کرد؛ دختری با چشمان سبز نافذ و نگاهی آمیخته با ترس، اندوه و استقامت که بعدها به یکی از شناختهشدهترین چهرههای جهان بدل شد.
این عکس که در سال ۱۹۸۵ روی جلد مجله نشنل جیوگرافیک منتشر شد، توجه میلیونها نفر را در سراسر جهان به خود جلب کرد و به نمادی از رنج، جنگ، مهاجرت و سرنوشت میلیونها پناهنده افغان تبدیل شد. با این حال، در حالی که تصویر او شهرتی جهانی یافته بود، خود شربتگل از این شهرت بیخبر بود و زندگیاش را دور از هیاهوی رسانهها سپری میکرد.
او سالها در سکوت زندگی کرد، ازدواج نمود، صاحب فرزند شد و همچنان با دشواریهای مهاجرت، فقر و بیسرنوشتی دستوپنجه نرم کرد. نزدیک به دو دهه بعد، تیمی از پژوهشگران نشنل جیوگرافیک موفق شدند او را پیدا کنند. شربتگل در آن زمان برای نخستینبار تصویر مشهور خود را دید؛ عکسی که سالها پیش جهان را تحت تأثیر قرار داده بود.
اما شهرت جهانی آن عکس نتوانست پایانبخش رنجهای او باشد. زندگی شربتگل همچنان با آوارگی و ناامنی گره خورده بود. او پس از سالها اقامت در پاکستان با مشکلات اقامتی روبهرو شد و سرانجام این کشور را ترک کرد. در سال ۲۰۲۱، پس از تحولات سیاسی افغانستان، او به ایتالیا منتقل شد و به عنوان پناهنده در آن کشور پذیرفته شد.
داستان شربتگل تنها روایت یک عکس تاریخی نیست؛ بلکه روایت زندگی زنی است که چهرهاش به نماد درد و مقاومت یک ملت تبدیل شد. تصویری که در یک لحظه ثبت شد، اما داستان نهفته در پس آن، دههها از جنگ، مهاجرت، محرومیت و تلاش برای بقا را در خود جای داده است.
امروز، شربتگل نه تنها یادآور سرنوشت میلیونها مهاجر افغان، بلکه نمادی از استقامت انسانی در برابر سختترین شرایط زندگی به شمار میرود.
اجمل رسا
