جان رتکلیف، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی امریکا، در سفری محرمانه و کمسابقه به مسکو رفت؛ سفری که در شرایط افزایش نگرانیها از گسترش جنگ اوکراین و کاهش ذخایر برخی تجهیزات نظامی امریکا انجام شده است.
این نخستین سفر علنیشده یک رئیس سیا به روسیه از اواخر سال ۲۰۲۱ به شمار میرود؛ زمانی که ویلیام برنز، رئیس وقت سیا، تلاش کرده بود مقامهای کرملین را از حمله به اوکراین منصرف کند.
جزئیات گفتوگوهای رتکلیف در مسکو منتشر نشده است، اما یک منبع آگاه به روزنامه واشنگتنپست گفته است که رئیس سیا به مقامهای روس هشدار داده که تشدید چشمگیر جنگ در اوکراین ممکن است نتیجهای برخلاف انتظار مسکو داشته باشد.
به گفته این منبع، رتکلیف تأکید کرده است که گسترش جنگ میتواند حتی دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، را به ولودیمیر زلنسکی و مواضع اوکراین نزدیکتر کند.
سرگئی ناریشکین، رئیس سرویس اطلاعات خارجی روسیه، انجام این گفتوگوها را تأیید کرده، اما گفته است که در این دیدارها «هیچ چیز غیرعادی» وجود نداشته است. کرملین نیز اعلام کرده که رئیس سیا با ولادیمیر پوتین دیدار نکرده و سیا و کاخ سفید هم از اظهارنظر درباره این سفر خودداری کردهاند.
این سفر در حالی صورت گرفته که ارزیابیهای اطلاعاتی امریکا نشان میدهد روسیه شرایط کنونی را فرصتی برای بررسی توان و ظرفیت نظامی واشنگتن میداند. ادامه درگیریها و عملیات نظامی امریکا در مناطق مختلف نیز نگرانیهایی را درباره کاهش ذخایر برخی تسلیحات مهم، از جمله سامانههای پدافندی پاتریوت و موشکهای کروز، به وجود آورده است.
همزمان، گزارشهایی درباره کاهش شمار برخی تجهیزات پیشرفته امریکا، از جمله پهپادهای ریپر، منتشر شده است؛ موضوعی که نگرانی متحدان واشنگتن در اروپا و آسیا را افزایش داده است.
کشورهای آسیایی درباره توانایی امریکا برای بازدارندگی در برابر چین پرسشهایی مطرح کردهاند و متحدان اروپایی، بهویژه کشورهای نزدیک به مرز روسیه، نگراناند که مسکو از شرایط کنونی برای افزایش فشارهای نظامی و امنیتی استفاده کند.
با وجود این نگرانیها، دولت ترامپ وجود کمبود جدی مهمات را رد کرده است. با این حال، مقامهای امریکایی از شرکتهای تولیدکننده تسلیحات خواستهاند سرعت تولید را افزایش دهند.
در میدان جنگ اوکراین نیز بنبست نسبی در نبردهای زمینی، جای خود را به افزایش حملات دوربرد داده است. اوکراین زیرساختهای انرژی و مراکز مهم تجاری روسیه را هدف قرار میدهد و مسکو نیز حملات خود به مناطق مسکونی، تأسیسات صنعتی و نیروگاههای اوکراین را ادامه داده است.
در همین حال، کاهش ذخایر موشکهای رهگیر اوکراین، نگرانیها درباره توانایی کییف برای مقابله با حملات روسیه را افزایش داده است. کشورهای اروپایی وعده ارسال تجهیزات بیشتر دادهاند، اما بخش قابل توجهی از این کمکها تا سال آینده به اوکراین نخواهد رسید.
اروپا همزمان با افزایش موارد نقض حریم هوایی و ورود پهپادهای مشکوک روبهرو است؛ اقداماتی که برخی دولتها و تحلیلگران، روسیه را عامل احتمالی آن میدانند.
با این همه، هنوز روشن نیست اطلاعاتی که ارزیابیهای امریکا درباره محاسبات احتمالی پوتین بر اساس آن تهیه شده، چگونه به دست آمده و تحلیلگران سیا تا چه اندازه از صحت آن مطمئناند.
آنچه فعلاً روشن است، این است که سفر محرمانه رئیس سیا به مسکو بیش از هر چیز، نشاندهنده افزایش نگرانی واشنگتن از آینده جنگ و محاسبات احتمالی کرملین است؛ نگرانیای که میتواند سرنوشت جنگ اوکراین و معادلات امنیتی اروپا و جهان را وارد مرحله تازهای کند.
بکتاش سیتی نیوز
