کابل – ازدواج اجباری همچنان یکی از چالشهای جدی اجتماعی در افغانستان است؛ پدیدهای که زندگی بسیاری از دختران را تحت تأثیر قرار داده و آنان را از ادامه تحصیل، پیشرفت و رسیدن به آرزوهایشان بازمیدارد.
فاطمه، دختری که تجربه ازدواج اجباری را داشته است، میگوید: «آرزوی من این بود که تحصیلاتم را ادامه دهم و برای آیندهام برنامهریزی کنم، اما شرایط فعلی کشور و مشکلات اقتصادی خانواده باعث شد که نتوانم درباره زندگی خود تصمیم بگیرم. در نهایت مجبور به ازدواج شدم و بسیاری از رؤیاهایم ناتمام ماند.»
شماری از شهروندان نیز ازدواج اجباری را یکی از عوامل محرومیت دختران از آموزش و پیشرفت میدانند.
مریم، باشنده کابل، میگوید: «هیچ دختری نباید بدون رضایت خود به ازدواج مجبور شود. هر انسان حق دارد درباره آینده و زندگی خود تصمیم بگیرد.»
احمد، یکی دیگر از باشندگان کابل، میگوید: «بسیاری از دختران آرزو دارند تحصیل کنند و به جامعه خدمت نمایند، اما ازدواج اجباری این فرصت را از آنان میگیرد. خانوادهها باید به خواست و نظر دختران خود احترام بگذارند.»
بر اساس دیدگاه شماری از آگاهان اجتماعی، ازدواج اجباری میتواند پیامدهای گستردهای بر زندگی دختران داشته باشد. محرومیت از آموزش، کاهش فرصتهای شغلی و مشکلات روحی و روانی از جمله چالشهایی است که بسیاری از دختران پس از چنین ازدواجهایی با آن روبهرو میشوند.
یکی از آگاهان امور اجتماعی که نخواست نامش در گزارش ذکر شود، میگوید: «ازدواج اجباری حق انتخاب را از دختران میگیرد و در بسیاری از موارد مانع ادامه تحصیل و رشد فردی آنان میشود. این موضوع نه تنها بر زندگی شخصی دختران تأثیر میگذارد، بلکه پیامدهای اجتماعی گستردهای نیز به همراه دارد.»
سارا، دانشجوی دانشگاه، میگوید: «وقتی یک دختر از تحصیل باز میماند، تنها یک فرد آسیب نمیبیند؛ بلکه جامعه نیز از تواناییها و استعدادهای او محروم میشود.»
به گفته برخی خانوادهها، مشکلات اقتصادی، نگرانیهای معیشتی و شرایط دشوار زندگی از عواملی است که زمینه چنین ازدواجهایی را فراهم میکند. با این حال، کارشناسان تأکید میکنند که این مشکلات نباید باعث نادیده گرفتن حق انتخاب و آینده دختران شود.
یکی دیگر از آگاهان اجتماعی میگوید: «آگاهیدهی به خانوادهها، حمایت از آموزش دختران و توجه به حقوق آنان میتواند نقش مهمی در کاهش ازدواجهای اجباری داشته باشد. هر دختر باید فرصت داشته باشد تا درباره آینده خود آزادانه تصمیم بگیرد.»
با وجود تلاشهای انجامشده برای افزایش آگاهی عمومی، ازدواج اجباری هنوز هم یکی از نگرانیهای اجتماعی در برخی مناطق افغانستان به شمار میرود. کارشناسان باور دارند که فراهمسازی فرصتهای آموزشی و تقویت آگاهی خانوادهها میتواند به کاهش این پدیده کمک کند؛ پدیدهای که همچنان رؤیاهای بسیاری از دختران افغان را ناتمام میگذارد.
گزارش: مرسل حریفزاده
