زندگی میراث حضرت مولانا جلالالدین محمد بلخی
حضرت مولانا جلالالدین محمد بلخی از بزرگترین عارفان، شاعران و اندیشمندان جهان اسلام است. او در سال ۶۰۴ هجری قمری در شهر تاریخی بلخ، که امروز در افغانستان قرار دارد، در خانوادهای دانشمند، بانفوذ و برخوردار از امکانات مالی متولد شد. پدرش، بهاءالدین ولد، از عالمان و عارفان برجسته زمان بود و نخستین آموزگار مولانا به شمار میرفت. مولانا پس از مهاجرت خانواده، تحصیلات خود را در مراکز علمی حلب و دمشق ادامه داد و در علوم دینی، فقه، تفسیر، حدیث و ادبیات به جایگاهی بلند رسید.
در آغاز زندگی، مولانا بهعنوان فقیه و مدرس شناخته میشد و شاگردان بسیاری در قونیه از درسهای او بهره میبردند. اما آشنایی او با شمس تبریزی مسیر زندگیاش را دگرگون کرد و او را به سوی عرفان، عشق الهی و سرودن شعرهای ماندگار سوق داد. حاصل این تحول، آثاری چون مثنوی معنوی، دیوان شمس، فیه ما فیه، مجالس سبعه و مکتوبات است که تا امروز از ارزشمندترین آثار زبان فارسی به شمار میروند.
مولانا در کنار فعالیتهای علمی و ادبی، در حل اختلافات اجتماعی، نصیحت حاکمان و حمایت از نیازمندان نیز نقش داشت. او سرانجام در سال ۶۷۲ هجری قمری در قونیه درگذشت و سالروز وفاتش با عنوان «شب عروس» گرامی داشته میشود.
بر اساس نوشتههای سلطان ولد، فرزند مولانا، او انسانی فروتن و بخشنده بود که هدیههای پادشاهان را میان نیازمندان تقسیم میکرد و زندگی سادهای را برگزیده بود. همچنین حسامالدین چلبی، یار نزدیک مولانا، باور داشت که هنگام سرودن مثنوی، مولانا در حالتی از شور و الهام عرفانی قرار میگرفت و سخنانش تأثیر عمیقی بر شنوندگان میگذاشت.
شمس تبریزی درباره مولانا گفته بود:
«اگر از علمِ ظاهری میپرسی،
هیچکس را در روی زمین مثل مولانا نیست.»
همچنان صلاحالدین زرکوب درباره او گفته است: «صحبت با مولانا، غمهای دنیا را از دل پاک میکند. او پادشاهی است که لباس درویشان را پوشیده است.»
حضرت مولانا با اندیشههای انساندوستانه، آثار جاودانه و پیام عشق، صلح و همدلی، همچنان یکی از تأثیرگذارترین چهرههای تاریخ ادبیات و عرفان جهان به شمار میرود.
مومندزاده – سیتی نیوز
