تهدید کمسابقه دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، علیه عمان پس از انتشار گزارشهایی درباره طرح مشترک ایران و عمان برای مدیریت تنگه هرمز، به یکی از مهمترین تحولات سیاسی و امنیتی منطقه در روزهای اخیر تبدیل شده است.
براساس گزارش رسانههای بینالمللی، ایران طرحی را به عمان پیشنهاد کرده که بر بنیاد آن، دو کشور در مدیریت ترافیک دریایی تنگه هرمز نقش بیشتری ایفا کنند. در برخی گزارشها همچنین ادعا شده است که این طرح شامل دریافت عوارض از کشتیهای عبوری از این آبراه راهبردی نیز میشود؛ موضوعی که با واکنش تند واشنگتن روبهرو شده است.
دونالد ترامپ در نشست کابینه آمریکا با اشاره به این گزارشها گفت که تنگه هرمز یک مسیر بینالمللی است و هیچ کشوری حق کنترل آن را ندارد. او هشدار داد که در صورت اجرای چنین طرحی، آمریکا اقدامات سختگیرانهای را علیه عاملان آن روی دست خواهد گرفت.
این اظهارات با واکنش گستردهای در سطح منطقه و جهان همراه شد. عمان که در دهههای گذشته نقش میانجی میان ایران و آمریکا را ایفا کرده است، هرگونه مشارکت در طرح دریافت عوارض از کشتیها در تنگه هرمز را رد کرد و تأکید نمود که به آزادی کشتیرانی و قوانین بینالمللی پایبند است.
همزمان، مقامهای عمانی تلاشهای دیپلماتیک خود را برای کاهش تنشها افزایش دادهاند. گزارشها حاکی است که مقامهای ارشد این کشور با شماری از رهبران منطقه درباره راههای جلوگیری از گسترش بحران گفتوگو کردهاند.
در سوی دیگر، ایران نیز اظهارات ترامپ را محکوم کرده و آن را نمونهای از سیاست فشار و تهدید علیه کشورهای مستقل منطقه دانسته است. تهران تأکید کرده که امنیت خلیج فارس باید توسط کشورهای منطقه تأمین شود و مداخله خارجی کمکی به ثبات نخواهد کرد.
تنگه هرمز یکی از مهمترین گذرگاههای انرژی جهان به شمار میرود و بخش بزرگی از صادرات نفت و گاز جهان از این مسیر عبور میکند. به همین دلیل، هرگونه تنش یا تهدید در این منطقه میتواند پیامدهای گستردهای بر بازارهای جهانی انرژی و امنیت دریانوردی داشته باشد.
در پی افزایش تنشها، برخی کشورهای غربی هشدارهای امنیتی خود را برای کشتیهای تجاری در خلیج فارس تمدید کردهاند. تحلیلگران هشدار میدهند که ادامه تنش میان آمریکا، ایران و عمان میتواند خطر رویارویی ناخواسته نظامی در منطقه را افزایش دهد.
